Öte yandan, bilimsel maddeci estetikte, estetiksel olan ile sanatsal olanın birbirinden ayrılmayacağı, estetiğin bu ikisini birden içerdiği görüşü ağır basan bir yönelim olarak ortaya çıkmıştır. Örneğin, Sovyet estetikçi I. Maza, genel bir kuram ya da bilim olarak estetiğin yalnız sanatı, daha...

Toplumlarda maddi üretimin gelişmesiyle manevi üretimin gelişmesi arasındaki bağıntı öylesine karmaşıktır ki, bilindiği gibi, «sanatın bazı en parlak dönemlerinin, ne toplumun genel gelişmesiyle, ne de toplumun adeta iskeletini oluşturan maddi temeli arasında bir uygunluk görülür.» Ne var ki...

Bizce bu kitabın akla ilk gelen önemli özelliği, bu nitelikte bir kitabın ülkemizde ilk kez yayınlanması. Daha önce de değindiğimiz gibi, ülkemizde yayınlanmış bir bilimsel maddeci estetik kitabına rastlamıyoruz. «Estetik» adı altında çıkmış kitaplar ya idealist düşüncenin ürünleri ya da (yine...

Hiç kuşkusuz, toplumsal gelişmede olduğu gibi, sanatsal gelişmede de yalnız ilerlemeler değil, ama gerilemeler de görülür; çünkü gelişme, çelişkili bir süreçtir. Eski ile yeni'nin çelişmesini içinde taşıdığı kadar; eski'nin yeni ya da yeni'nin eski üzerindeki baskısını da taşır. Eski ile...

Bu bağıntı, mutlak olmamakla birlikte, karşılıklı uygunluk içinde olabilir. Yukarıdaki «bazı parlak dönemler» deyiminden de anlaşılacağı üzere, tarihte, sanatsal yaratımların ileri düzeyde oluşlarıyla birlikte, toplumsal maddi ya Piyada üretim düzeyinin de ileri olduğu dönemlere rastlanabilir...

Batı ülkelerinde de toplumcu ülkelerin bu alandaki yayınlarıyla ilgili yapıt ve çeviriler de yok denecek kadar az. Dolayısıyla, aslında, estetik ve sanat alanında çok geniş ve derinlemesine çalışmaların yer aldığı toplumcu ülkelerdeki literatürden «cahillik derecesinde» habersiz olduğumuz...

  Görüldüğü gibi, estetik bilimi, bir yandan sanata özgü estetiksel olanı genellendirerek; öte yandan, estetiksel olanı tüm kültürel süreçlere, üretimsel maddi-pratik sisteme yayarak, hem kendi tanımı, hem de kendi ana konusu ve nesnesi açısından değişime uğramıştır. Böyle olmakla...

Eğer bu sanatsal-estetik ideal, toplumun gereksinmesiyle uygunluk içindeyse, toplumsal gelişmenin gereksinimlerine karşılık veriyorsa, sanatta yenilik olarak kendini gerçekleştirir. Ne var ki, toplumsal gelişme içinde, eski sanat sal estetik idealler ve kültürel değerler ile yeni estetik...

Her şeyden önce, estetik ve sanat alanında, sizin de belirttiğiniz gibi, günümüze yakışmayan verimsiz tartışma ya da yaklaşımların sona ereceği beklentisi. İkinci, artık böyle bir kitap göz önüne alınmaksızın, bu konuda çalışmalara girişmenin istenen verimliliğe ulaşamayacağı. Öte yandan, bu...

Farklı maddi üretim tarzlarının farklı manevi üretim şekillerine yol açmasının asıl bir nedeni de, her tarihsel dönemin kendine özgü estetik idealleri oluşudur. Bu idealler kendi tikel özelliğiyle uygunluk gösteren, başka koşullar altında yinelenmesi olanaksız sanat yapıtlarının ortaya...

Tarih boyunca bütün büyük sanatçılar, yalnız kendi sanatsal yaratımlarıyla değil, ama aynı zamanda, sanat üstüne kendi düşünceleriyle de, sanat kuramına ve estetiğine özlü katkılarda bulunmuşlardır. Söz gelişi, Diderot, Lessing, Schiller, Goethe, Tolstoy, Gorki gibi yazarlar yalnız yapıtlarıyla...

Ne var ki, kitabın bir başka çok önemli özelliği olarak, bu bütünsellik, kapalı bir estetik yaratmaya çalışan bazı maddeci düşünürlerden, örneğin Lukacs'tan farklı olarak, «dinamik» bir bütünsellik; çünkü temelinde pratikle ilişkisi içinde ele alınmakta. Bir başka deyişle, sistemsel var olma ve...